Asjoera/De Tiende Dag

Ashura is de 10e dag van de eerste maand van het islamitisch jaar. Nadat op Muharram in de moskee het kerkelijke jaar is begonnen, wordt op deze dag pas echt nieuwjaar gevierd. Het is een islamitische vastendag (pas ná zonsondergang mag er worden gegeten) waarop verschillende geloofsmomenten centraal staan: de schepping, het vertrek van Noach en de zijnen uit de ark en de redding van Mozes uit de handen van Farao worden herdacht. Tevens is op deze dag de kleinzoon van de profeet Mohammed, Hussain, de marteldood gestorven.

Ashura is een dag van tegenstellingen, er heerst blijdschap om de dingen die moeten komen en verdriet om de dingen die voorbij zijn gegaan. Het is echter ook een gezellige dag, want veel mensen zoeken elkaars gezelschap op. Niet alleen in huis, maar ook op straat. Het is vooral een feest voor kinderen, ze krijgen allerlei cadeautjes die lawaai maken: trommels, fluitjes, rotjes, rammelaars en ratels.

Op de ochtend van Ashura kun je beter niet op straat vertonen. Je riskeert namelijk een nat pak doordat iemand een emmer koud water over je heen kiept, of je met een waterspuit probeert te raken. Want op Ashura moet iedereen een bad nemen. ’s Avonds eten de kinderen couscous klaargemaakt met de gedroogde staart van het schaap dat bij het offerfeest is geslacht. Omdat de islamitische wereld voor alle gebeurtenissen die met Allah hebben te maken een andere kalender heeft, valt Ashura ieder jaar op een andere dag. Data kunnen één dag verschillen omdat de aanvang van het feest samenhangt met het opkomen van de maan in een ander werelddeel.

Ganesh Chaturthi (Geboortedag Ganesha)

Verering van de god Ganesh, bekend geworden als de melkdrinkende godheid. In sommige streken van India is dit feest zeer populair. Ganesha of Ganesh is de god met het olifantenhoofd. Hij neemt hindernissen weg en is de beschermheilige van reizigers. Hindoes bidden tot Ganesha voor ze aan iets nieuws beginnen, zoals een nieuwe baan of wanneer ze verhuizen.

Muharram/Islamitisch Nieuwjaar

De eerste dag van de moslimkalender is de dag waarop de profeet Mohammed en zijn volgelingen de stad Mekka verlieten en naar Medina verhuisden, de hidjra. Dit wordt gezien als het moment waarop de religieuze en sociale gemeenschap van de moslims werd gesticht. In de christelijke jaartelling is dat op 16 juli 622 (na Christus).

Het exacte begin is afhankelijk van het verschijnen van de sikkel van de nieuwe maan. In de moskee wordt een speciale gebedsdienst gehouden, waarna iedereen elkaar een gelukkig nieuwjaar toewenst.

Maria Tenhemelopneming

Maria Tenhemelopneming is in de Orthodoxe en Katholieke Kerk de feestdag van de opneming “met lichaam en ziel” van Maria in de hemel.

In het dagelijks taalgebruik wordt Maria Tenhemelopneming ook wel Maria Hemelvaart genoemd. Het is evenwel niet zo dat Maria uit eigen kracht “ten hemel gevaren” is, zoals dat geldt voor haar Zoon (Hemelvaart).

In het katholicisme is Maria Tenhemelopneming een hoogfeest en wordt steeds op 15 augustus gevierd. In veel (Europese) landen is het een vrije dag.

 

Nag Pantsjami (2)

Dit is de tweede viering dit jaar van Nag Pantsjami. Nag Pantsjami is een slangenfestival ter ere van de slangengoden. Een dag van de verering van de mythische oerslang die in de onderwereld verblijft. Daarmee wordt hulde gebracht aan alle dieren. Alle schepselen worden gezien als kralen aan hetzelfde (kosmische) snoer. Ze zijn niet alleen afhankelijk van elkaars bestaan, maar maken elkaars bestaan ook mogelijk. Op deze dag wordt er gebeden voor slangen en worden ze gevoed met melk.

De gedaanteverandering van Jezus

De gedaanteverandering van Jezus, ook Transfiguratie, had volgens de synoptici plaats op de berg Tabor. In Mattheus 17:2 staat te lezen dat Jezus voor de ogen van de discipelen Petrus, Johannes en Jacobus van gedaante veranderde: “Zijn aangezicht blonk gelijk de zon, en zijn kleren werden wit gelijk het licht.” Deze gebeurtenis wordt ook wel de Verheerlijking van Jezus genoemd. Daar laat Jezus zien hoe hij eveneens is, door van gedaante te veranderen. Met Jezus verschijnen ook Mozes en Elia.

Nag Pantsjami (1)

Nag Pantsjami wordt twee keer vlak achter elkaar gevierd: op de vijfde dag van de donkere helft van de maand  (5 Krisjna Sravana) én op de vijfde dag van de lichte helft van de maand Sravana (5 Sukla Sravana). Nag Pantsjami is een slangenfestival ter ere van de slangengoden. Een dag van de verering van de mythische oerslang die in de onderwereld verblijft. Daarmee wordt hulde gebracht aan alle dieren. Alle schepselen worden gezien als kralen aan hetzelfde (kosmische) snoer. Ze zijn niet alleen afhankelijk van elkaars bestaan, maar maken elkaars bestaan ook mogelijk. Op deze dag wordt er gebeden voor slangen en worden ze gevoed met melk.

Raksha Bandhan

Raksha Bandhan valt jaarlijks op de volle maan in Sravana (meestal in augustus). Het is een feest voor broers en zussen. De zus zoekt haar broer op en bindt een beschermkoord om diens pols. De broer wordt dan geacht een geschenkje te geven aan zijn zus en haar alle bescherming te bieden. Het woord “Raksha” betekent bescherming en “Bandhan” betekent relatie. Vrij vertaald betekent het dus de beschermende relatie. De ceremonie wordt voorafgegaan door een “Aarti” voor de broer. Daarna zal de zus het koortje om de pols van haar broer vastbinden en tegelijkertijd bekrachtigt ze hun relatie door het opzeggen van een mantra in het sanskriet (tegenwoordig ook in eigen taal) en gebruikt ze rijst en “durva” gras als symbool voor een zegenende werking. De letterlijke betekenis van de mantra is: “O broer, moge jij een lang en gelukkig leven hebben.”
Na de voltrekking van de ceremonie stopt de zus wat zoetigs, vaak laddu, in zijn mond, waarop de broer een klein kado aan de zus overhandigd, meestal is dit in de vorm van een beetje geld.

Bedevaart naar Mekka (Id-ul-Hadj)

De Hadj is de jaarlijkse bedevaart naar Mekka die iedere volwassen moslim, die daartoe de middelen heeft, ten minste eens in zijn leven moet verrichten. De Hadj vindt altijd plaats in het begin van de twaalfde maand van de moslimkalender.

De Hadj brengt hem naar de plaats waar Mohammed de Islam heeft gepredikt. Mohammeds ‘afscheidsbedevaart’ in zijn sterfjaar werd het voorbeeld voor het huidige hadj-ritueel. De relatie met de persoon van Mohammed is voor de moslim een belangrijk aspect van de Hadj. Dit blijkt onder meer uit het bezoek dat veel pelgrims na afloop brengen aan Mohammeds graf in Medina.